Giới thiệu

Nếu Bình Định nổi tiếng với "Rượu túi bầu, cá sông Côn, mắm nục Mỹ Á", thì vùng đất Hoài Nhơn lại tự hào sở hữu một loại sản phẩm được mệnh danh là tinh hoa của biển cả: Mắm Nhum.

Không phổ biến như mắm cá hay mắm tôm, mắm nhum là loại đặc sản cực kỳ quý hiếm. Xưa kia, vì hương vị tuyệt hảo và sự kỳ công trong chế biến, mắm nhum Mỹ An (Hoài Nhơn) đã được chọn làm sản vật Tiến Vua. Ngày nay, món mắm này đã trở thành biểu tượng ẩm thực mà bất kỳ du khách nào khi ghé thăm vùng đất Hoài Nhơn cũng khao khát được một lần nếm thử.

Quy trình chế biến kỳ công từ biển khơi

Để có được một hũ mắm nhum chuẩn vị, người thợ phải trải qua những công đoạn vô cùng tỉ mỉ:

• Đánh bắt nhum: Ngư dân phải lặn xuống những gành đá ven biển Mỹ An, Mỹ Thắng để bắt từng con nhum ta (loại nhum nhỏ, thịt chắc và thơm hơn nhum mỡ).
• Sơ chế: Đây là khâu khó nhất. Sau khi cắt hết gai nhọn, người ta bổ đôi con nhum, dùng thanh tre nhỏ khéo léo nạo lấy phần thịt (gạch) màu vàng óng dọc theo lớp vỏ.
• Muối mắm: Thịt nhum sau khi làm sạch được cho vào hũ sành, trộn với muối hạt theo một tỷ lệ vàng truyền thống.
• Ủ mắm: Hũ mắm được đậy kín, đem phơi nắng hoặc vùi trong bếp tro khoảng 5 đến 7 ngày. Khi mắm chín, hỗn hợp sẽ chuyển sang màu đỏ đục, sền sệt và tỏa ra mùi thơm nồng nàn đặc trưng của biển.

Hương vị "độc bản" khó cưỡng

Thưởng thức mắm nhum không đơn thuần là ăn một món gia vị, mà là trải nghiệm sự tinh túy của đại dương:

• Vị giác: Ngay khi chạm đầu lưỡi, bạn sẽ cảm nhận được vị béo ngậy của gạch nhum, vị mặn mòi của muối biển, pha chút cay nồng của ớt và tỏi lý sơn.
• Sự kết hợp hoàn hảo: Mắm nhum ngon nhất khi ăn kèm với thịt ba chỉ luộc thái mỏng, rau sống và bún tươi. Đặc biệt, nếu cuốn cùng bánh tráng gạo Hoài Nhơn, hương vị sẽ càng thêm thăng hoa.
• Cảm nhận: Khác với vị nồng gắt của các loại mắm khác, mắm nhum có hậu vị ngọt thanh, béo mà không ngấy, để lại ấn tượng sâu đậm ngay cả khi bữa ăn đã kết thúc.

Kết tinh lòng hiếu khách của người Hoài Nhơn

Mắm nhum không phải lúc nào cũng có sẵn. Mùa nhum thường chỉ kéo dài từ tháng 3 đến tháng 6 âm lịch. Chính vì sự khan hiếm và quy trình chế biến thủ công, một hũ mắm nhum được trao đi không chỉ là món quà vật chất mà còn là tấm chân tình của người tặng.

• Lựa chọn tinh tế: Đây là món quà thượng hạng dành cho những người sành ăn hoặc biếu tặng cấp trên, người thân trong những dịp đặc biệt.
• Giá trị tinh thần: Tặng mắm nhum là tặng cả một câu chuyện về làng nghề truyền thống và niềm tự hào của người dân xứ Nẫu.
• Lưu ý khi mua: Để chọn được mắm ngon, bạn nên tìm đến các hộ sản xuất truyền thống tại vùng biển Mỹ An, Hoài Nhơn để đảm bảo mắm nguyên chất, không pha tạp.